5-alpha-reductase en haaruitval: de omzetting van testosteron naar DHT uitgelegd

Het enzym achter de omzetting van testosteron naar DHT bij alopecia androgenetica

5-alpha-reductase is een essentieel enzym binnen het androgeenpad en verantwoordelijk voor de omzetting van testosteron in dihydrotestosteron (DHT). Deze biochemische stap is klinisch relevant, omdat DHT een centrale rol speelt bij androgeen-gevoelige vormen van haaruitval, zoals alopecia androgenetica.

Het begrijpen van hoe 5-alpha-reductase functioneert binnen de omgeving van de haarfollikel helpt verklaren waarom het DHT-mechanisme vaak wordt besproken bij patroonhaaruitval.

Voor een volledig medisch overzicht van hormonaal beïnvloede haaruitval, zie onze uitgebreide gids over alopecia androgenetica.

Lees onze gids over alopecia androgenetica
Schematische weergave van de omzetting van testosteron naar DHT via het enzym 5-alpha-reductase.

Wat is 5-alpha-reductase?

5-alpha-reductase is een groep enzymen die verantwoordelijk zijn voor de omzetting van testosteron in dihydrotestosteron (DHT). DHT is een krachtiger androgeen dan testosteron en kan sterkere biologische effecten hebben in weefsels die gevoelig zijn voor androgenen.

DHT bindt zich aan androgeenreceptoren in genetisch gevoelige haarfollikels en kan daar op termijn structurele veranderingen veroorzaken.

In de context van haaruitval is dit relevant omdat sommige haarfollikels op de hoofdhuid genetisch gevoeliger zijn voor DHT.

Hoe 5-alpha-reductase testosteron omzet in DHT

De hormonale route kan vereenvoudigd worden weergegeven als:

  • Testosteron (circulerend androgeen)
  • 5-alpha-reductase (omzettingsenzym)
  • Dihydrotestosteron (DHT)

Vervolgens kan DHT zich binden aan androgeenreceptoren in gevoelige haarfollikels.

Voor een diepgaandere uitleg over het hormoon zelf, zie:

→ Wat is DHT en wat is de rol bij haaruitval?

Waarom DHT relevant is voor haarfollikels

Bij genetisch gevoelige personen wordt DHT in verband gebracht met een geleidelijk proces dat bekendstaat als miniaturisatie.

Dit houdt in:

  • Verkorting van de anagene (groei)fase
  • Productie van dunnere haarschachten
  • Geleidelijke afname van haardichtheid

Miniaturisatie verwijst naar de progressieve verkleining van de haarfollikel, waardoor over opeenvolgende groeicycli dunnere en kortere haren ontstaan.

Dit mechanisme is kenmerkend voor alopecia androgenetica.

Typen 5-alpha-reductase

Wetenschappelijk onderzoek beschrijft ten minste twee belangrijke iso-enzymen: Type I en Type II. Deze verschillen in weefselverdeling en enzymactiviteit.

Vereenvoudigd gesteld:

  • Sommige iso-enzymen zijn actiever in specifieke organen of weefsels
  • De hoofdhuid en haarfollikels kunnen androgeen-responsief zijn

Dit verklaart waarom DHT-gerelateerde mechanismen relevant zijn bij bepaalde vormen van patroonhaaruitval.

Deze pagina is bedoeld als educatief overzicht en vormt geen diagnostisch instrument.

Benaderingen die zich richten op het 5-alpha-reductase mechanisme

Omdat 5-alpha-reductase betrokken is bij de vorming van DHT, richten sommige medische en onderzoeksstrategieën zich op dit enzymatische proces.

Medische behandelingen

Bepaalde geneesmiddelen zijn ontwikkeld om de activiteit van 5-alpha-reductase te remmen en daarmee de vorming van DHT te verminderen. Dit zijn gereguleerde medische behandelingen en vereisen professionele beoordeling.

Botanisch en nutritioneel onderzoek

Sommige plantaardige extracten worden onderzocht op hun mogelijke interactie met androgeen-gerelateerde mechanismen, waaronder 5-alpha-reductase.

Een voorbeeld dat vaak wordt besproken in relatie tot DHT-gerelateerde haarverdunning is saw palmetto (zaagpalm).

→ Saw palmetto en het DHT-mechanisme

Belangrijk: botanische extracten functioneren niet op dezelfde manier als farmaceutische remmers.

Voor wie is dit mechanisme relevant?

Dit mechanisme wordt voornamelijk besproken bij androgeen-gevoelige patronen zoals:

  • Mannelijke patroonhaaruitval (inhammen en kruin)
  • Vrouwelijke patroonverdunning (verbreding van de middenscheiding of kruinverdunning)

Haaruitval kan echter ook ontstaan door niet-androgene mechanismen, zoals telogeen effluvium of inflammatoire aandoeningen.

Het correct identificeren van het onderliggende haarverliespatroon is essentieel voordat wordt gefocust op DHT-gerelateerde verklaringen.

Dit mechanisme is primair geassocieerd met alopecia androgenetica en is doorgaans niet de belangrijkste oorzaak bij stressgerelateerde of inflammatoire haaruitval.

Samenvatting

5-alpha-reductase is het enzym dat testosteron omzet in dihydrotestosteron (DHT). Omdat DHT invloed uitoefent op genetisch gevoelige haarfollikels, staat dit enzymatische mechanisme centraal in het begrip van alopecia androgenetica.

Het herkennen of haarverdunning een androgeen-gevoelig patroon volgt, is essentieel voordat wordt gefocust op DHT-gerelateerde mechanismen of interventies.

Wanneer je vermoedt dat jouw haarverdunning samenhangt met androgenen, begin dan met:

Veelgestelde vragen over 5-alpha-reductase en haaruitval

Wat doet 5-alpha-reductase?

5-alpha-reductase is een enzym dat testosteron omzet in dihydrotestosteron (DHT). Deze omzetting verhoogt de androgen-activiteit in weefsels die gevoelig zijn voor DHT, waaronder bepaalde haarfollikels op de hoofdhuid.

Leidt remming van 5-alpha-reductase tot minder DHT?

Geneesmiddelen die 5-alpha-reductase remmen zijn ontwikkeld om de vorming van DHT te verlagen. Botanische extracten worden onderzocht op mogelijke interactie met dit pad, maar werken niet op dezelfde manier als receptgeneesmiddelen.

Speelt 5-alpha-reductase ook een rol bij haarverdunning bij vrouwen?

Androgeen-gevoelige haarverdunning kan ook bij vrouwen voorkomen. Hoewel de hormonale dynamiek verschilt tussen mannen en vrouwen, kan DHT-gerelateerde gevoeligheid van haarfollikels bij sommige vormen van vrouwelijke patroonverdunning een rol spelen.